2002-2003 (Mezuniyet 2003) yılından beri bir şekilde İnternet üzerinde içerik geliştiren yapıların mesleğim gereği içindeyim. Bu tip yapıların her şeyden önce sektörel bir ihtiyaç olduğunu düşünmekteyim. Hangimiz, yerli olsun-yabancı olsun bir siteden takıldığı noktada yardım almadan, kodlamaya devam edebiliyor ki? Ancak her bir alan adında ağırlık verilen konu farklı ve her içerik şeklinde değişik bir yön ortaya çıkmakta. Kimisi makale mizanpajına ve kalitesine, kimisi forumunun hareketliliğine önem veriyor. Kimisi ise siteyi sadece e-posta listesini tanıtmak için kullanıyor. Toplulukların önem verdiği şeyler de çok farklı. Hepsinin kendine özgü bir etik anlayışı ve üslubu, daha doğrusu kendi alt-kültürü var.
İşim gereği, hem yerli hem yabancı sitelerde çokca gezinmekteyim. Türkçe konuşan bir insan olarak, Türkçe sitelerin içinde bulunduğu durumdan memnun olduğum söylenemez. Bu konuda yazıyı okuyanların da benimle aynı görüşü taşıyacağını / taşıdığını düşünmekteyim. Bu konuda neler yapabileceğimi / yapabileceğimizi düşünmeden önce mevcut duruma benim bakış açımla bir göz atalım. (Sizin bakış açınız için yorumlar kısmı var tabii :-) )
Başarılı sayabileceğim, MS güdümlü topluluklar var. Bu topluluklar MS in üniversitelere yakın markajı, öğretim üyelerinin ve öğrencilerin yaptığı çeşitli çalışmaları yayınlamaları sayesinde gayet güncel ve güzel şekilde gidiyorlar. Üstelik burada düzenli ve kaliteli içerik yayınlayan çeşitli arkadaşlar MS tarafından (MVP - Most Valuable Professional) olarak taltif ediliyorlar. Bu topluluklar hakkında hoşuma gitmeyen iki şey var: Birincisi hiçbirisinden üyelik olmadan yararlanmak mümkün değil. İkincisi sektörel olarak değil de MS-bağımlı bir hareket gösteriyorlar. Örneğin halen asp 3.0 kullanılabileceğine aldırış etmeksizin sitelerinden asp ile ilgili tüm yazıları ve forum bölümlerini silmek gibi. Bu konuda asp.net çıktığı ilk yıllar halen asp kodlamaya devam eden birisi ve eski uygulamaları desteklemeye çalışan biri olarak ben hoş karşılamadım. Bu topluluklar bence şu an Türkçe olarak yayın yapan İnternet siteleri içinde en başarılı olanlarıdır. Çünkü çoğu zaman aranılan şeyler bulunuyor.
Bu topluluklardan sonra bir de bağımsız topluluklara göz atmak gerekiyor. Herhangi bir şirkete bağlı olmadan, bir araya gelmiş topluluklar değişik alanlarda bilgi paylaşımı için bir araya geliyorlar. Ancak ortada kurumsal bir yapı olmadığı için bu topluluklar saçma sapan sebeplerle temellerinden sarsılıp dağılabiliyorlar. Dağılma sebepleri başka açılardan bakıldığı zaman değişik görünse dahi esasa bakıldığı zaman düpedüz kurumsallaşmakta gösterilen zaaf bu sitelerin sonu veya zayıflamasının en büyük sebebi oluyor.
Bağımsız topluluklarda içeriğin büyük bölümüne üyelik olmadan erişilebiliyor. Ancak bağımsız olmasından hareketle bu bölünmeler belli periyotlarla ve muhtelif sebeplerle meydana geliyor. Kurulan sistemi devam ettirecek bir yol bulmak gerekiyor. Bu topluluklar "ölümsüzlüğün" bir yolunu bulabilir mi? Bu arada arkasında oldukça sağlam bir destek duran bir bağımsız topluluğu en sonda bahsetmek üzere saklıyorum.
E-posta listeleri gerçekten hazine niteliğinde bilgiler barındırıyor. İçlerinde arama yaptığımız zaman her sorunumuza cevap bulabileceğimiz listeler var. Hatta bu konuyu görüştüğüm bazı arkadaşlarım sadece e-posta listelerinin yeterli olduğunu diğer yöntemlerin ancak onun takipçisi olabileceğini savunabiliyorlar. Burada da hoşuma gitmeyen şey eğer düzenli olarak bir listeyi takip ediyorsanız ve liste iyi organize edilmemiş ise, tekrarlar ile karşılaşabiliyorsunuz.
Bir başka mecra kişisel siteler. Bu sitelerde çoğu zaman çok kaliteli, düzgün içerikler yayınlanıyor. Üstelik bu kişisel siteler birbirlerini takip ediyor ve birbiriyle bir çeşit güçbirliği yapıp koca koca topluluk sitelerinin (eğer aynı zümreye ait değilse) yapamadığı şeyi başarıyorlar. İşbirliği içinde çalışıyorlar hem de birbirlerine bağımlı olmadan.
Aklımda pek çok şey olduğu için maddelere, paragraflara ayırarak gidiyorum. Bu toplulukların-kişilerin hepsi ne yazık ki faydalı amaçlar için uğraşmamaktadır. Kimisi sağdan-soldan kopyaladığı yazılarla kaynak belirtmeden forumlarda veya portallarda faaliyet göstermektedir. Bu kişiler aynı zamanda reklam gelirlerinden oldukça yüklü miktarlar kazanabilmektedir. Şahsi görüşüm bu yozlaşmanın en büyük aktörlerinin arama motorları (özellikle Google) olduğu yönündedir. Örneğin yazdığım bir yazının başlığıyla arama yaptığımda, yazının aynısını kopyalamış şahsın forumunu ikinci sırada bulabiliyorum. Bu şahıs utanmadan imzasına "eğer bu yazıyı benim rumuzumu belirtmeden kopyalarsanız, sizi o sitede rezil ederim" mealinde bir şeyler yazabiliyor. Bu duruma müdahale şansımız az olduğu için bu paragrafa daha fazla yazmak istemiyorum.
En sevdiğim ve kurumsal yapıya sahip olan topluluk / oluşum Viki tabir edilen sitelerdir. Gerek isteyen herkesin katkıda bulunabilmesi, gerekse üyelik gerekmeden tüm içeriğin indirebilmesi, en tartışmalı konuların kurallara uygun olarak tartışılması gibi hususları en çok sistemle beraber yürüyen, oluşturulmuş ve titizlikle korunan o alt-kültür beni ilk gördüğüm günden bu yana hayran bırakmıştır. Ancak konu bilişim teknolojileri olduğunda çoğu madde taslak halindedir. Veya kısa bir içeriğe sahiptir. Gerek yerli, gerek yabancı sitelerde herhangi bir bilinmeyen kavramı anlatmaya çalışan kişi içeriğin en özgür olarak yayınlandığı bu Viki sitelerine (çoğunlukla İngilizcesine) bağlantı vermektedir. Bu yapının eksik olması, bu yapıdan yararlanıp, kafasındaki kavramları netleştirip daha zengin bir internet içeriği oluşturabilecek kişiler için ciddi bir açık oluşturmaktadır.
Buraya kadar çeşitli yöntemlerden bahsettim. Şahsi kanaatim bu içerik bir araya getirme çabalarının hiçbirinin tek başına tüm sorunları çözemeyeceğidir. Ancak herhangi bir konuda veya herhangi bir yöntemde çok iyi olabilir. Kimisi güvenlik alanında akla ilk gelen site olabilir. Kimisi Php alanında akla ilk gelen forum olabilir. Asp.net alanında ilk akla gelen site olabilir vs. vs.
Kendi adıma, bu düşüncelerle şu kararları aldım:
- Her topluluk, kendi güçlü olduğu alanda kullanılacak. (Belli etik değerlerden yoksun olanlar hariç)
- Kişisel siteleri nasıl destekleyebilirim bilmiyorum şu an, ama muhakkak desteklenmeli.
- Türkçe dilinde yazılacak bilgisayar teknolojileri yazıları için, öncelikle oturmuş sağlam bir terimler sözlüğü (terim açıklamalarına) ihtiyaç duyulmaktadır. Bu konuda yabancı emsallerimizde çoğunlukla o dildeki Viki'ler kullanılmakta. Bu durumda;
- Herhangi bir algoritma veya kavramı genel olarak açıklamakta Vikipedi
- Telif hakkı sorunu olmayan ve Türkçe dilinde bulunmayan kaynakları çevirmek için (Örneğin RFC ler) VikiKaynak gibi yerler kullanılabilir ve teşvik edilebilir.
- Topluluklar arasında iki toplulukta birden bulunan bir "kesişim kümesi" oluyor. Topluluk dediğimiz şey en nihayetinde kişilerden oluştuğu için bu kümenin genişlemesi veya birbirinin farkında olması topluluklar arası yakınlaşmayı, işbirliğini doğuracaktır. Bu sadece söz ile olacak şey değildir. Kişileri bir araya getirecek şey gaye birliği ve çalışmadır.
- Ama parçaların birbirinden ayrı olması, birbirine aykırı olmasını gerektirmez. Parçalar birlikte olmadan bir bütün oluşturabilirler.
Yıllardır bir şekilde üzerinde düşündüğüm bazı şeyleri anlatmaya çalıştım. Yalnız dikkat ederseniz neredeyse hiçbir paragraf ve maddede kişi veya site ismi vermedim. Siz de değerlendirmelerinizi yaparken site ve kişi ismi verip cevap hakkı doğurmadan düşüncelerinizi yazarsanız sevinirim. (Site ve / veya kişi ismi belirten mesajlar bana atılan özel mesaj hükmündedir ve yayınlanmayacak, ancak özel olarak cevap verilecektir)
Subscribe